Denk mee over wat het onderwijs zélf kan bieden in het omgaan met het welzijn van jongeren
Er zijn zorgen over het afnemend welzijn van jongeren. Scholen en onderwijsinstellingen vinden het lastig hoe zij met het dalende welzijn van leerlingen en studenten om moeten gaan. De Onderwijsraad verkent uit eigen beweging dit vraagstuk: Wat heeft het onderwijs te bieden in het omgaan met het welzijn van jongeren?
De afgelopen tijd zijn er signalen dat het niet goed gaat met het welzijn van jongeren. Onderzoeksrapporten brengen in kaart dat de mentale problemen en psychische klachten van jongeren de laatste jaren toenemen. Daarnaast berichten media regelmatig over het afnemend welzijn van jongeren, waarbij de nadruk ligt op de verslechterde mentale gezondheid. Ook vanuit het onderwijs – van basisschool tot universiteit – worden zorgen geuit. Zorgen gaan over een duidelijke toename van psychische en emotionele problemen bij leerlingen en studenten zoals depressie, angst, stress, somberheid en onzekerheid.
Worsteling onderwijs
Met landelijk en schoolbeleid wordt geprobeerd op passende wijze hierop te reageren. Het onderwijs vindt het lastig de juiste aanpak te vinden in de omgang met het dalende welzijn van leerlingen en studenten. Aan de ene kant zijn school en opleiding plaatsen waar stress en druk lijken te ontstaan. Aan de andere kant worden ze als belangrijke plekken gezien om bij te dragen aan de veerkracht van kinderen en jonge mensen en hen te leren omgaan met negatieve prikkels en ontwikkelingen. Het onderwijs zou dan juist een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de oplossing.
Verkenning in voorbereiding
Vanwege de zorgen over het afnemend welzijn van jongeren en de worsteling van scholen en onderwijsinstellingen daarmee, brengt de Onderwijsraad uit eigen beweging een verkenning uit over dit vraagstuk. De raad buigt zich hierin over de vraag: Wat heeft het onderwijs te bieden in het omgaan met het welzijn van jongeren? Deelvragen zijn: Waar loopt het onderwijs tegenaan? Wat hebben scholen te doen en wat is aan anderen? De raad kijkt van het primair onderwijs tot en met het wetenschappelijk onderwijs.
Het welzijn van jongeren doet zich in verschillende gedaantes en mate voor. De verkenning richt zich niet op leerlingen en studenten met ernstige psychische problemen. Noodzakelijke zorg voor deze jongeren is onderdeel van het zorgdomein en is niet in eerste plaats de verantwoordelijkheid van het onderwijs.
De verkenning verschijnt naar verwachting in het vierde kwartaal van 2025.
Denk mee
Bij de voorbereiding van deze verkenning nodigt de raad iedereen uit om mee te denken. Schriftelijke bijdragen met ervaringen, voorbeelden, analyses en suggesties over wat het onderwijs zélf kan bieden in het omgaan met het welzijn van jongeren zijn van harte welkom. De Onderwijsraad gebruikt de informatie om tot een brede verkenning te komen. Reageren is mogelijk tot 30 mei 2025.